Kleur temperatuur

Wat is kleurtemperatuur?
Wanneer wij ons in een ruimte bevinden waar hoofdzakelijk witte en blauwe kleuren zijn toegepast, zeggen wij al snel dat het een koele/koude ruimte is. Gaan wij daarentegen kleuren gebruiken als rood en geel, dan spreken wij van een warme kleur. Deze `temperatuur` verschillen zijn wetenschappelijk vastgelegd. Iedereen weet wat er gebeurd, als de smid een hoefijzer in het vuur legt. Naarmate het warmer wordt, zal het ijzer gaan gloeien. Van rood, via oranje naar geel. Stookt de smid het vuur nog hoger op, dan zien wij de gele kleur zelfs veranderen naar wit/blauw.

Men heeft echter voor het vastleggen van de waarden van de kleurtemperatuur geen gewoon ijzer genomen, maar een legering van enkele edelmetalen, waaronder platina. Dit metaal is van een constante samenstelling, waardoor men een vaste relatie verkrijgt tussen de temperatuur en de kleur. Omdat hier temperaturen voorkomen die met de normale schaal van Celsius niet meer gemeten kunnen worden, heeft men gekozen voor een schaalverdeling van een andere natuurkundige, nl. Kelvin. De waarden die wij m.b.v. de berekening van Kelvin krijgen liggen tussen de 2700K en 10450K.

Laten we eens de gangbare types bekijken:

Nemen wij bijvoorbeeld de veel toegepaste kleuren 830 en 840. We zien dan de 8 welke in dit nummer het rapportcijfer aangeeft voor de kleurweergave van 80. Het tweede en derde cijfer, de 30 en de 40 in ons voorbeeld, geeft aan dat de kleurtemperatuur van de 830 rond de 3000 Kelvin ligt en de 840 rond de 4000 Kelvin.
Zo heeft kleur 827 eveneens een rapportcijfer 80 echter de kleurtemperatuur ligt rond de 2700 Kelvin dus warmer dan kleur 830.

Kijken we naar de lampen uit de 90 serie, dan zien we bijvoorbeeld de kleur 930 rapportcijfer 90 voor de kleurweergave en de kleurtemperatuur rond de 3000 kelvin.
Let wel de kleuren uit de 90-serie geven ongeveer 25% minder licht dan de 80-serie.

 In de praktijk kan van de volgende categorieën worden uitgegaan:
2500-2800 K Extra warmwit
2800-3500 K Warmwit
3500-5000 K Neutraalwit
5000 K en hoger Koelwit

Het belang van de kleurtemperatuur is van groot belang op werkplekken, vaak is het zo dat een wat wittere kleur 4000 Kelvin mensen beter functioneren en alerter zijn. Er bestaan inmiddels systemen van Philips met Dynamische verlichting waar het daglicht wordt nagebootst, hier wordt dan rekening gehouden met allerlei factoren zoals een lunch dip, door de intensiteit en de lichtkleur te veranderen, gaan we in ons onderbewust zijn onze biologische klok aanpassen en kan dit zowel voor de werkgever als voor de werknemer als zeer plezierig worden ervaren.

Wij kennen van de halogeen verlichting dat als deze voluit brand de kleur temperatuur ongeveer 2850 graden is, maar zodra deze dimt de kleur steeds warmer wordt tot aan 2200 kelvin. Philips heeft tegenwoordig een LEDlamp (Philips Dimtone) op de merkt welke dit eigenlijk ook doet, LED zal bij het dimmen niet van kleur veranderen, maar Philips heeft een amber kleurige LED toegevoegd welk steeds feller gaat branden aanvankelijk u meer gaat dimmen, waardoor de lamp een prachtig sfeerlicht geeft.