Noodverlichting onderhoud is ontzettend belangrijk om ervoor te zorgen dat de verlichting goed werkt tijdens een stroomuitval of calamiteit. Alles valt terug te lezen hierover in de NEN 1338. Zo kunnen mensen veilig de uitgang van een gebouw of gebied vinden. In deze blog lees je waar je op moet letten, hoe je het onderhoud zo eenvoudig mogelijk kunt houden en geven we je handige tips en tricks voor het juiste onderhoud van je noodverlichting. En als extraatje krijg je van ons zelfs een gratis logboekom het onderhoud overzichtelijk bij te houden!
Waarom moet je noodverlichting onderhouden?
Het onderhoud van noodverlichting is ontzettend belangrijk. Je wilt namelijk zeker weten dat de noodverlichting werkt op het moment dat het echt nodig is. Daarom is het noodzakelijk om regelmatig onderhoud te plegen en onderdelen preventief te vervangen.
Voor veel ondernemers voelt dit misschien als een onnodige kostenpost, maar dat verandert snel als je je realiseert hoeveel leed en mogelijke slachtoffers je kunt voorkomen bij een calamiteit als de noodverlichting perfect functioneert. Dit is geen bangmakerij, maar wel de realiteit.
Bovendien ben je als eigenaar of gebruiker van het gebouw wettelijk aansprakelijk als er iets gebeurt en blijkt dat de noodverlichting niet in orde was vanwege slecht onderhoud. Alleen al om die reden is het verstandig om het onderhoud van je noodverlichting goed te organiseren.
Noodverlichting onderhoud bij verschillende systemen
Als je noodverlichting gaat onderhouden, is het goed om te weten dat er verschillende systemen en modellen bestaan. Allereerst zijn er twee soorten voedingssystemen voor noodverlichting:
- Centrale noodverlichting – Dit type heeft geen eigen accu, maar is aangesloten op een grote centrale accu.
- Decentrale noodverlichting – Dit is noodverlichting met een geïntegreerde accu. In deze blog richten we ons vooral op het onderhoud van decentrale noodverlichting.
Binnen decentrale noodverlichting zijn er drie categorieën:
- Vluchtwegindicatie – Dit zijn de armaturen met pictogrammen die de vluchtroute aangeven.
- Vluchtwegverlichting – Deze zorgen ervoor dat de vluchtroute goed verlicht is.
- Een combinatie van beide – Dit type biedt zowel indicatie als verlichting.
Het onderhoud van deze drie soorten noodverlichting verschilt niet veel van elkaar, maar het is wel belangrijk om dit altijd structureel uit te voeren. Daarnaast zijn er veel verschillende merken op de markt. Wil je betrouwbare noodverlichting, dan zijn merken zoals Van Lien, Famostar en Blessing een goede keuze. Het kan handig zijn om voor één merk te kiezen. Hierdoor houd je het overzichtelijker, omdat je met minder verschillende onderdelen te maken hebt. Dat maakt het noodverlichting onderhoud vaak niet alleen eenvoudiger, maar ook goedkoper.
Het onderhouden van nieuwe noodverlichting
Eigenlijk is dit de meest eenvoudige situatie: je koopt nieuwe noodverlichting, en we gaan er even vanuit dat dit decentrale noodverlichting is, oftewel noodverlichting met accu.
Als je deze armaturen gaat plaatsen, is het belangrijk om meteen het onderhoud van de noodverlichting goed te regelen. Je hebt daarbij twee handige opties:
- Datum noteren: Schrijf op de batterij en op het armatuur de datum van plaatsing. Hiervoor kun je speciale stickers gebruiken, zodat het er netjes en overzichtelijk uitziet.
- Nummeren en logboek (link naar het logboek) bijhouden: Geef elk noodverlichtingsarmatuur een nummer, zoals 01, 02, 03, enzovoort. Verwerk deze nummers vervolgens in het logboek, dat je hier gratis kunt downloaden. Deze optie is vooral handig als je meerdere armaturen hebt.
- Er bestaan ook noodverlichtingsarmaturen waarvan de status draadloos of via een communicatielijn is uit te lezen. Deze vorm komt op dit moment vooral voor in zeer grote installaties en behandelen we daarom niet verder in deze blog. Heb je hier toch vragen over? Neem dan gerust contact met ons op!
Heb je slechts een paar armaturen, dan is optie 1 vaak al voldoende. Maar heb je er meer, dan is optie 2 de betere keuze voor een gestructureerd onderhoudssysteem. Zo leg je een goede basis voor je onderhoud en is het daarna alleen nog een kwestie van bijhouden.
Met de huidige LED-noodverlichting hoef je gelukkig niet meer jaarlijks lampen te vervangen. In de meeste gevallen blijft het onderhoud beperkt tot het vervangen van de batterij. Maar daar vertellen we later meer over!
Het onderhouden van bestaande noodverlichting
Het onderhouden van bestaande noodverlichting kan best een uitdaging zijn, vooral als de vorige beheerder weinig informatie heeft achtergelaten. Maar met een gestructureerde aanpak kun je het in één keer goed oppakken.
Begin met het downloaden van ons logboek en werk van het eerste armatuur naar het laatste. Geef elk armatuur een uniek nummer en open het vervolgens om te controleren hoe het ervoor staat.
- Datum op de batterij: Als er een datum op de batterij staat, noteer je die in het logboek.
- Geen datum te vinden? In dat geval moet je de batterij vervangen, ongeacht of deze nog werkt. Dit voorkomt problemen in de toekomst.
- Controle van de lampen:
- LED: Hier hoef je verder niets aan te doen.
- TL-buis: Deze moet je direct vervangen, want TL-buizen zijn inmiddels uit gefaseerd en bijna niet meer verkrijgbaar (Led TL buizen werken niet in een noodverlichtingsarmatuur). Overweeg ook om het hele armatuur te vervangen voor een energiezuiniger en onderhoudsvriendelijker model.
Als alles gecontroleerd en op orde is, moet je het armatuur testen:
- Met zelftest: Brandt het groene lampje? Dan is alles in orde, brand deze rood of oranje, dan is er iets aan de hand.
- Zonder zelftest: Haal de spanning één uur van de noodverlichting om te controleren of het armatuur goed werkt.
Deze aanpak is de enige juiste manier om het onderhoud van bestaande noodverlichting grondig en effectief uit te voeren.
Zelf de controle en het onderhoud noodverlichting doen
Je kunt het onderhoud van noodverlichting uitbesteden aan gespecialiseerde bedrijven, wat vooral handig is als je ook de blusmiddelen en brandmelders tegelijkertijd wilt laten controleren. Maar dit kan best kostbaar zijn, terwijl je het onderhoud vaak ook prima zelf kunt doen, zeker als je LED-noodverlichting met zelftest van een gerenommeerd A-merk hebt hangen.
Zelf onderhoud doen: zo pak je het aan
- Jaarlijkse controle
Controleer minstens één keer per jaar of de noodverlichting goed werkt en houd dit bij in het logboek. Heeft het armatuur een zelftest en brandt het groene ledlampje? Dan is alles in orde en hoef je verder niets te doen. Dit is een eenvoudige check die bijna iedereen kan uitvoeren. - Preventief onderhoud
Ook bij zelftest armaturen moet je de batterijen preventief vervangen:
- Bij de meeste merken: Om de 4 jaar.
- Bij Famostar: Pas na 8 jaar.
Dit is een eenvoudige klus waarbij je alleen het stekkertje van de oude batterij loshaalt en de nieuwe batterij aansluit. Vergeet niet om de datum van vervanging op de batterij te noteren en dit in het logboek te zetten. - Wat als het ledje niet groen brandt?
- Rood of oranje knipperend licht: Dit betekent dat er iets aan de hand is. Raadpleeg de handleiding van de fabrikant, want de betekenis van de signalen verschilt per merk en model.
- Probleem niet zelf op te lossen? Schakel dan een elektricien in. - Logboek (link naar het logboek bijhouden
Noteer alle controles, onderhoudsacties en eventuele reparaties in het logboek. Zo heb je altijd een up-to-date overzicht van de status van je noodverlichting.
Met deze aanpak zorg je ervoor dat jouw noodverlichting klaar is om te doen waarvoor het bedoeld is: levens redden bij een stroomuitval of calamiteit.
Hulptool
